Muzeum w Szamotułach powstało w 1957 roku. Otrzymało nazwę Muzeum Ziemi Szamotulskiej i pod tą nazwą działało do 1989 roku. Początkowo muzeum mieściło się w późnogotyckiej baszcie i miało charakter placówki regionalnej. Około 1976 roku rozpoczął się remont zamku, który zakończył się w 989 roku. Dzięki remontowi przeprowadzonemu przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków powstało założenie składające się z trzech oficyn, głównego budynku muzeum, czyli zamku i baszty.

 

Zmieniono również nazwę instytucji, która od 1990 roku brzmi Muzeum - Zamek Górków w Szamotułach. Nazwa nawiązuje do zamieszkującego Szamotuły, Poznań, Koźmin i Sieraków szesnastowiecznego, magnackiego rodu Górków, z którego wywodzą się wielkopolscy wojewodowie, kościelni hierarchowie i urzędnicy królewscy. W 1990 roku nadano muzeum status placówki państwowej.

 

Był to bardzo dobry okres dla muzeum, bowiem z placówki regionalnej udało się utworzyć muzeum o znaczeniu ogólnopolskim, laureata wielu nagród państwowych i instytucję wydającą wiele katalogów.

 

W tym okresie muzeum pozyskało blisko 6000 nowych obiektów muzealnych, z tego przeszło 1000 to przedmioty zabytkowe związane ze sztuką cerkiewną (w tym ikony). Obiekty te pozyskano w latach 1993 - 1999 z Urzędów Celnych. Od 1999 roku muzeum jest placówką samorządową - powiatową.

 

• muzeum wielodziałowe - dział artystyczny, artystyczno-historyczny, archeologiczny i etnograficzny
• kolekcje - ikon, grafiki artystycznej, grafiki religijnej, obrazów polskich środowisk emigracyjnych (dar z Francji), kolekcja numizmatów, pocztówek, naczyń cynowych, miniatur i duża        kolekcja działu etnograficznego
• muzeum wnętrz - meble, obrazy, szkło, srebro, porcelana, rzeźba, grafika i inne
• wystawy czasowe - od 1990 roku do 2002 roku muzeum przygotowało 147 wystaw czasowych
• lekcje muzealne - blisko 1200 jednostek lekcyjnych w ciągu 12 lat
• koncerty - 164 koncerty od 1990 do 2001
• wykłady, seminaria, akademie i spotkania środowiskowe - np. kombatanci, powstańcy, literaci, turyści, etc.

• ikony - pracowni w Palechu, Fedoskino, Chołuja, Moskwy i spory zbiór ikon czerkaskich. (Kolekcja ikon liczy ponad 1000 obiektów i należy do najbardziej zróżnicowanych artystycznie w Polsce. Szczególnie wysoko ocenia się wartość metaloplastyki staroobrzędowców)
• numizmaty - głównie Prusy i Austro - Węgry
• grafikę artystyczno-reprodukcyjną - Piranesi, Hogarth, Thibodeau, Simoneau, Rugendas, Ridinger, Vernet, Adams czy Vischerowie
• grafikę religijną - (także z kręgu prerafaelitów)
• ceramikę - Miśnia, Schwarzburg, Volkstedt, Ludwigsburg 

• Muzeum - Zamek Górków
  64-500 Szamotuły, ul. Wroniecka 30
  tel. (0-61) 29-21-813