Miasto gmina Szamotuły włączyły się aktywnie we współpracę z miastami zaprzyjaźnionymi - tzw. "partnerstwo miast" - począwszy od roku 1989, kiedy to została podpisana pierwsza oficjalna umowa o współpracy pomiędzy Szamotułami a niemieckim miastem Gross-Gerau.
Podpisanie oficjalnej umowy o współpracy partnerskiej z Niemcami wprowadziło nasze miasto w krąg zaprzyjaźnionych miast:
- Gross-Gerau Niemcy
- Tielt Belgia
- Bruneck Włochy
- Brignoles Francja
które prowadzą współpracę na zasadzie partnerstwa miast od 1959 roku. Kolejne umowy partnerskie pomiędzy Szamotułami a ww. miastami zawierane były w następujących latach:
- z Brignoles - w 1996
- z Bruneck - w 1997
- z Tielt - w 1998
Adresy internetowe miast partnerskich:
W podpisanych umowach strony zobowiązały się do stworzenia dogodnych warunków i atmosfery sprzyjającej nawiązywaniu szerokiej wymiany w zakresie m.in.: kultury, sportu i turystyki, wymiany grup młodzieżowych, rolnictwa i leśnictwa, ochrony środowiska, wymiany doświadczeń w zakresie lokalnej administracji samorządowej, wymiany doświadczeń w zakresie polityki społecznej i ochrony zdrowia.
W ramach współpracy partnerskiej z tymi miastami odbywają się regularnie tzw. Dni Europy - co roku w kolejnym mieście - w których bierze udział około 60-80 uczestników z każdego zaprzyjaźnionego miasta. Uczestnikami imprezy oprócz delegacji oficjalnej przedstawicieli władz miejskich są zespoły folklorystyczne sportowe i taneczne.
Drugim rodzajem imprezy odbywającej się regularnie w kręgu wyżej wymienionych miast są obozy młodzieżowe, które również co roku odbywają się w kolejnym mieście partnerskim. W obozach bierze udział młodzież w wieku szkolnym: 15-17 lat. W 1996 roku międzynarodowy obóz młodzieżowy odbył się w Szamotułach.
Trzecim stałym punktem współpracy tej grupy miast są tzw. Targi Wiosenne w Brignoles, na których prezentują swoje wyroby rzemieślnicy z poszczególnych miast partnerskich.
Jesienią każdego roku odbywa się konferencja burmistrzów i osób odpowiedzialnych za współpracę partnerską z poszczególnych miast, na której oceniany jest przebieg imprez danego roku oraz ustalany jest plan dalszej współpracy na rok następny.
Oprócz ww. regularnych imprez w ramach współpracy partnerskiej odbywa się szereg innych spotkań, jak np. wymiana pracowników administracji lokalnej - do tej pory miała miejsce wymiana bibliotekarzy i pracowników wydziałów ludności i urzędów stanu cywilnego - wymiana młodzieży szkolnej, wymiana zespołów brydża sportowego, szachistów, tenisa ziemnego itp.
Zakres tej współpracy, jej regularność i długoletniość znalazły uznanie Komisji Europejskiej w Brukseli, która przyznając nagrody "Złotych Gwiazd Partnerstwa" za 1995 rok 10 wyróżniającym się grupom miast partnerskich z całego świata, włączyła do nich również grupę miast: Gross-Gerau, Tielt, Bruneck, Brignoles, Szamotuły. W Polsce tą nagrodą mogą się poszczycić tylko Szamotuły i Gdynia. W 2002 r. Rada Europy wyróżniła Szamotuły "Dyplomem Europy" za zasługi w szerzeniu idei europejskiej.
Złote Gwiazdy Partnerstwa
Dyplom Europy
Oprócz ww. miast Szamotuły zawarły również w 1991 roku umowy o współpracy partnerskiej z miastami:
- Kinna w Szwecji,
- Oud en Nieuw Gastel w Holandii.
Współpraca partnerska z tymi mastami rozwijała się początkowo bardzo intensywnie. Po kilku latach jednak osłabła, szczególnie z holenderskim miastem Oud en Nieuw Gastel, które po reformie administracyjnej w Holandii została włączone do nowoutworzonej gminy Halderberge. W ostatnim okresie kontakty z tą gminą uległy ożywieniu, a w maju 2001 roku podczas Dni Szamotuł została uroczyście odnowiona umowa partnerska z Halderberge.
Istniejące kontakty zaowocowały również konkretną pomocą rzeczową i finansową - szczególnie w trudnych latach początku przebudowy systemu politycznego w Polsce, który rozpoczął się w 1989 roku. W zakresie udzielanej pomocy wyróżnia się szczególnie Gross-Gerau. Kilkakrotnie przekazane już zostały środki finansowe i dary rzeczowe m. in. dla domów dziecka w Szamotułach, Lipnicy i Otorowie, szpitala w Szamotułach, Ośrodka Pomocy Społecznej, PCK, PKPS, Klubu Abstynenta "Czas". Dary rzeczowe przekazane zostały również przez inne kraje, np. Straż Pożarna w Szamotułach otrzymała wóz strażacki oraz inny sprzęt strażacki z Holandii, Tielt przekazało różne dary rzeczowe, z Kinny (Szwecja) otrzymano używany sprzęt rolniczy dla szamotulskich rolników, Bruneck przekazało autobus szkolny dla dowozu dzieci do szkół.
Z ciekawą inicjatywą wystąpiła grupa miast:
- Kinna - Szwecja
- Apolda - Niemcy
- Sofia - Bułgaria
proponując przeprowadzanie co roku w kolejnym mieście partnerskim obozów sportowo-językowych. W 1995 roku pierwszy tego typu obóz odbył się w Kinna, w 1996 w Sofii, a w 1997 w mieście Apolda. W programie obozu przewidziano liczne zajęcia sportowe, biwaki, spływy kajakowe oraz codzienne lekcje języka angielskiego.Od 1998 roku Szamotuły - z uwagi na brak środków finansowych - nie uczestniczą w tym cyklu spotkań.